Nieuw boek Paardenroutes & sagen Midden-Veluwe
23 maart 2026 – Paardenroutes en sagen, daar slaat niet iedereen gelijk op aan. Maar het nieuwe boek van Stichting Paardenvrienden Midden-Veluwe is zo mooi gemaakt, dat het ook interessant is voor mensen die niet per se van paarden houden. Op 19 maart overhandigde initiatiefnemer Jaap van den Ende het eerste exemplaar aan Willem Bijleveld, voorzitter van de VeluweAlliantie. De VeluweAlliantie heeft geholpen om het boek financieel mogelijk te maken. Diezelfde dag werd Jaap zelf nog verrast met een Koninklijke onderscheiding uit handen van de burgemeester van Barneveld, Jacco van der Tak.
Paardenroutes & sagen – Rijden door de natuur en magie van de Midden-Veluwe
De Veluwe kent allerlei routes; voor fietsers, wandelaars, mountainbikers en ruiters. Minder bekend zijn de routes voor aangespannen paarden; de menroutes. Terwijl die routes vaak al eeuwen bestaan. Dit boek verhaalt van de allereerste paardenroute op de Veluwe van Paleis Het Loo naar Voorthuizen, van de routes waar het raadselachtige volk van de Hessen met hun enorme hessenkarren nieuwe wegen maakte over de Veluwe, van de vier Lippizaners voor de jachtwagen van prins Hendrik op de Soerense hei, tot aan de hedendaagse toerist die hier rust en vakantie vindt. Het is een boek vol geschiedenis, met prachtige foto’s van onder anderen Brand Overeem, maar ook magische verhalen over dit gebied. Deze sagen zijn geschreven door Marti Jansen. Daar waar de sagen zich afspelen zijn de routes, aangegeven op kaarten. Spannende tochten om met een paard te rijden, met of zonder menwagen. Gerjan Crebolder stond garant voor de cultuurhistorische onderbouwing.

Het boek ‘Paardenroutes & sagen – Rijden door de natuur en magie van de Midden-Veluwe’
Financiële bijdrage vanuit de VeluweAlliantie
VeluweAlliantie-voorzitter Willem Bijleveld ontving het eerste exemplaar van het boek op donderdag 19 maart bij het Van der Valkhotel ‘De Cantharel’ in Ugchelen. Een hotel dat uniek is in zijn faciliteiten voor paardeneigenaren. De VeluweAlliantie heeft het boekinitiatief ondersteund met een financiële bijdrage vanuit de ‘Gunningsregeling kleine projecten‘. Deze regeling is voor initiatieven die bijdragen aan het versterken van Veluwse belevingsgebieden/thema’s. In dit geval was dat het vastleggen van het Hippisch Erfgoed van Kootwijk-Hoenderloo, een project dat ook aansluit bij het belevingsgebied de Stille Veluwe. Het boek is een totaalbeleving geworden waarin natuur, cultuur, historie en recreatie in elkaar overvloeien. Met als resultaat dat bezoekers het gebied bewuster, rijker en met meer waardering ervaren. Willem Bijleveld was niet alleen enthousiast over het boek, maar ook over de Stichting Paardenvrienden: “Het pionieren met tal van vrijwilligers resulteerde hier tot een prachtige samenwerking op de Midden-Veluwe. Een voorbeeld voor de gehele Veluwe!”

Willem Bijleveld (links) en Jaap van den Ende (rechts) met het nieuwe boek.
Lintje voor Jaap van den Ende
Voor de initiatiefnemer van het boek, Jaap van den Ende, was het een speciale dag. Niet alleen werd het boek gepresenteerd, ook ontving hij onverwacht een Koninklijke onderscheiding (zie Barneveldse Krant) van de Barneveldse burgemeester Jacco van der Tak. Want naast dit boekinitiatief heeft de kersverse Ridder in de Orde van Oranje-Nassau zich jarenlang ingezet voor de hippische sector, natuurbeheer en maatschappelijke initiatieven. Hij geldt als de drijvende kracht achter de Stichting Paardenvrienden Midden-Veluwe, die hij in 2018 oprichtte. Met deze stichting zet hij zich in voor het behoud en onderhoud van ruiter- en menpaden op de Veluwe.

Burgemeester Jacco van der Tak feliciteert de gedecoreerde Jaap van den Ende.
Actieve vrijwilligers Stichting Paardenvrienden
De Stichting Paardenvrienden is opgericht toen bleek dat de beheersubsidie voor de terreinen niet voldoende was om de ruiterpaden en menwegen te onderhouden. Jaap van den Ende en collega Ariën Arends zorgden de afgelopen jaren samen met meer dan honderd vrijwilligers dat er rustpunten kwamen en dat de kwaliteit van de paden sterk verbeterd werd. Een kwaliteitsimpuls die essentieel was voor de beleving van de ruiter- en menpaden. De VeluweAlliantie is heel blij met dit soort initiatieven die de Veluwe nog mooier maken.
Het boek ‘Paardenroutes & sagen – Rijden door de natuur en magie van de Midden-Veluwe’ is verkrijgbaar bij boekhandel Romijn in Barneveld en Bruna in Voorthuizen. Ook te bestellen bij Stichting Paardenvrienden. De opbrengst gaat naar de de Stichting, voor het onderhoud van de paden door de vele vrijwilligers.

Voor de gelegenheid stond er een echte Hessenwagen op het terrein van het hotel.